Ο καρκίνος του πνεύμονα, δυστυχώς, παραμένει η κύρια αιτία θανάτου σε άνδρες, σε παγκόσμιο επίπεδο, με αυξανόμενη τάση και στις γυναίκες. Όσον αφορά τη χώρα μας τα νέα περιστατικά καρκίνου, στους άνδρες, αναμένεται να αυξηθούν κατά 20% τις επόμενες δεκαετίες και κατά 17% στις γυναίκες. Επομένως, ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του πνεύμονα είναι βαρύνουσας σημασίας. Ειδικότερα, επιτρέπει την ανίχνευση της νόσου σε πρώιμα και δυνητικά ιάσιμα στάδια, όπου οι θεραπευτικές παρεμβάσεις είναι σαφώς αποτελεσματικότερες.
Μια άλλη θλιβερή διαπίστωση είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών που εμφανίζονται με συμπτώματα, έχουν δυστυχώς προχωρημένου σταδίου καρκίνο. Σε αυτή την περίπτωση το ποσοστό ίασης είναι μικρό, ακόμα και με τις μοντέρνες θεραπείες.
Επομένως δυο είναι οι βασικοί μελλοντικοί άξονες δράσης:
- Η ενημέρωση και πρόληψη με αποφυγή και διακοπή καπνίσματος, η υγιεινή ζωή και διατροφή και φυσικά
- Ο προσυμπτωματικός έλεγχος.
Τι είναι ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του πνεύμονα;
Με απλά λόγια είναι ένας ετήσιος έλεγχος, ο οποίος πολύ εύκολα γίνεται σε ειδικό κέντρο με μια χαμηλής δόσης αξονική τομογραφία θώρακος.
Με τον τρόπο αυτό βρίσκουμε πιθανά προβλήματα στον πνεύμονα, ακόμα και αν δεν έχουμε κανένα σύμπτωμα. Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι μια πολύ ύπουλη ασθένεια που σε πρώιμα στάδια δεν εμφανίζει καθόλου συμπτώματα.
Ποια άτομα θα πρέπει να ενταχθούν σε ένα τέτοιο πρόγραμμα;
Με βάση τις διεθνείς κλινικές μελέτες πρέπει να ενταχθούν σε πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου οι παρακάτω ομάδες ατόμων υψηλού κινδύνου:
α. ενεργοί καπνιστές ή και πρώην καπνιστές που έχουν διακόψει το κάπνισμα τα τελευταία 15 έτη.
β. αυτοί που έχουν ιστορικό καπνίσματος 20 pack years ή και παραπάνω. Υπολογίστε pack years πολλαπλασιάζοντας αριθμό πακέτων την ημέρα (ένα πακέτο είναι 20 τσιγάρα) με τα χρόνια της καπνιστικής συνήθειας.
γ. όσοι είναι μεταξύ 50 και 80 ετών.
Ποια είναι τα οφέλη του προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα;
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος με αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης (Low-Dose CT, LDCT) έχει τεκμηριωθεί από μεγάλες κλινικές μελέτες ως η αποτελεσματικότερη μέθοδος μείωσης της θνητότητας από καρκίνο του πνεύμονα.
Τα κυριότερα οφέλη περιλαμβάνουν:
• Μείωση θνητότητας: Ο ετήσιος έλεγχος με αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης μειώνει τη θνητότητα από καρκίνο του πνεύμονα κατά 20–24%.
• Ανίχνευση πρώιμων σταδίων: Ένα ποσοστό άνω του 70% των νεοπλασιών ανιχνεύεται σε στάδια Ι–ΙΙ, όταν η χειρουργική παρέμβαση παρέχει υψηλά ποσοστά ίασης.
• Αυξημένες δυνατότητες χειρουργικής θεραπείας: Η πρώιμη διάγνωση αυξάνει τον αριθμό των ασθενών που είναι υποψήφιοι για ριζική χειρουργική εξαίρεση, η οποία παραμένει η θεραπεία εκλογής στα αρχικά στάδια της νόσου.
• Βελτίωση ποιότητας ζωής: Η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση συνεπάγεται, λιγότερο επεμβατικές τεχνικές και καλύτερη διατήρηση της αναπνευστικής λειτουργίας.
Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος για την υγεία μου, εάν κάνω αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης κάθε χρόνο;
Η απάντηση είναι όχι. Η δόση ακτινοβολίας με μια χαμηλής δόσης αξονική είναι τουλάχιστον 3.5 φορές λιγότερη από μια κανονική αξονική. Γίνεται εύκολα και γρήγορα. Η εξέταση θα μελετηθεί από έναν ειδικό και έμπειρο ακτινολόγο και τα αποτελέσματα θα τα συζητήσετε με έναν ειδικό πνευμονολόγο ή και Θωρακοχειρουργό στο ιατρείο.
Υπάρχουν, επίσης, και μελέτες που παρακολούθησαν άτομα που υποβλήθηκαν σε αξονικές τομογραφίες για μια δεκαετία. Η πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου από την ακτινοβολία της αξονικής τομογραφίας ήταν μόνο 0.05%.
Εξηγώντας το διαφορετικά, σε μια ομάδα 5000 ατόμων που τους παρακολουθήσαμε για μια δεκαετία, με αξονικές τομογραφίες ετησίως, 2 μπορεί να αναπτύξουν καρκίνο λόγω ακτινοβολίας. Όμως, εξ αυτών 259 επωφελήθηκαν, γιατί ανακάλυψαν ότι είχαν καρκίνο του πνεύμονα σε πολύ πρώιμο στάδιο και θεραπεύθηκαν.
Επομένως, ο κίνδυνος είναι ελάχιστος, αλλά το όφελος τεράστιο.
Ο καρκίνος του πνεύμονα και το κάπνισμα είναι στίγμα; Υπάρχει και ο φόβος ότι μπορεί να ακούσω άσχημα νέα μετά την αξονική τομογραφία;
Δυστυχώς, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα οι καπνιστές που ανέπτυσσαν καρκίνο του πνεύμονα στιγματίζονταν και κατηγορούντο ότι η συνήθεια τους ήταν υπεύθυνη για την ανάπτυξη του καρκίνου του πνεύμονα.
Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε κάποια βασικά στοιχεία:
- Είναι γνωστό ότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες που είναι υπεύθυνοι για την ανάπτυξη καρκίνου πνεύμονα εκτός από το κάπνισμα. Ειδικότερα, για την εμφάνιση καρκίνου του πνεύμονα έχουν ενοχοποιηθεί:
- ο τρόπος ζωής (διατροφή, άσκηση, στρες).
- περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως έκθεση σε σωματίδια.
- άλλοι παράγοντες στο χώρο διαβίωσης και στη δουλειά.
- η κληρονομικότητα.
- Ο καρκίνος του πνεύμονα εμφανίζεται και σε μη καπνιστές.
Έτσι, λοιπόν, δεν πρέπει να αφήσουμε τέτοιου είδους φόβους να μας στερήσουν τη δυνατότητα να ανακαλύψουμε ένα πρόβλημα υγείας πρώιμα και σε στάδιο που να δέχεται επιτυχημένη θεραπεία.
Ταυτόχρονα, η αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης μπορεί να διαγνώσει και άλλα πρώιμα προβλήματα στον πνεύμονα ή και σε άλλα όργανα του θώρακα, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Έτσι, με μια απλή εξέταση και εκτίμηση στο ιατρείο να έχουμε πολλαπλά οφέλη.
Πώς μπορώ να ενταχθώ σε ομάδα προ συμπτωματικού ελέγχου;
Στο νοσοκομείο ΙΑΣΩ υπάρχει κέντρο προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο πνεύμονα.
Η διαδικασία είναι απλή και γίνεται με αρχική εκτίμηση στο ιατρείο. Στην επίσκεψη περιλαμβάνεται λεπτομερής λήψη του ιστορικού και η συμπλήρωση του κατάλληλου ερωτηματολογίου.
Στη συνέχεια, διενεργείται η αξονική τομογραφία και αμέσως μετά την γνωμάτευση. Εάν συντρέχει λόγος ανησυχίας, θα διενεργηθεί εκτίμηση από τον ειδικό Θωρακοχειρουργό και συζήτηση με την ομάδα των ειδικών ιατρών.
Σε περίπτωση που βρεθεί κάποιο άλλο εύρημα θα υπάρξει εκτίμηση από τον κατάλληλο ειδικό ιατρό.
Και φυσικά, η ένταξη στο πρωτόκολλο προ συμπτωματικού ελέγχου για καρκίνο πνεύμονα, ίσως είναι και η χρυσή ευκαιρία για τη διακοπή του καπνίσματος μέσα από τη συμβουλευτική διαδικασία της ιατρικής ομάδας του ΙΑΣΩ.
Ο Θωρακοχειρουργός Κώστας Παπαγιαννόπουλος βρίσκεται στη διάθεσή σας για να σας καθοδηγήσει υπεύθυνα για τον εάν πρέπει να υποβληθείτε σε προσυμπτωματικό έλεγχο. Με βάση τα διεθνή πρωτόκολλα και τις πλέον σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες, προσφέρουμε εξατομικευμένη ενημέρωση και πλήρη υποστήριξη. Επικοινωνήστε μαζί μας, για να προγραμματίσετε την εξέτασή σας και να λάβετε αξιόπιστη, επιστημονικά τεκμηριωμένη καθοδήγηση.