Ως μεσοθωράκιο ορίζεται το τμήμα του θώρακα ανάμεσα στο στέρνο και την σπονδυλική στήλη. Στην περιοχή αυτή υπάρχουν διάφορα όργανα στα οποία ενδέχεται να εκδηλωθεί παθολογία. Οι παθήσεις του μεσοθωρακίου μπορεί να εκφραστούν χωρίς συμπτώματα και να βρεθούν τυχαία κατά τη διενέργεια κάποιας απεικονιστικής εξέτασης.
Ποιες είναι οι πιο συχνές παθήσεις του μεσοθωρακίου;
Λεμφαδενοπάθεια λόγω κακοήθων παθήσεων
Οι πιο συχνές εξ αυτών είναι το λέμφωμα και οι διάφοροι πρωτοπαθείς όγκοι του πνεύμονα. Ο ρόλος του χειρουργού είναι περισσότερο υποστηρικτικός στις περιπτώσεις που είναι δύσκολο να κάνουμε διάγνωση με άλλο τρόπο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η VATS και η βιντεομεσοθωρακοσκόπηση, μπορούμε να πάρουμε μεγάλες βιοψίες από μικρές τομές και ελάχιστη διαμονή στο νοσοκομείο. Οι τεχνικές αυτές μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο επιπλοκών σε σχέση με τις κλασικές χειρουργικές μεθόδους. Εκτός αυτού επιτρέπουν ταχύτερη επάνοδο του ασθενούς στις καθημερινές του δραστηριότητες.
Κύστεις του μεσοθωρακίου ή μικροί συμπαγείς καλοήθεις όγκοι.
Οι κύστεις του μεσοθωρακίου καθώς και οι μικροί καλοήθεις συμπαγείς όγκοι αποτελούν σχετικά σπάνια ευρήματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ανακαλύπτονται τυχαία κατά τη διάρκεια απεικονιστικών εξετάσεων ρουτίνας.
Αν και συνήθως είναι ασυμπτωματικές, η ανατομική τους θέση —συχνά ανάμεσα σε ζωτικά όργανα όπως η καρδιά, οι μεγάλες αρτηρίες και η τραχεία— μπορεί να καταστήσουν τη χειρουργική τους προσπέλαση τεχνικά απαιτητική.
Η αντιμετώπισή τους βασίζεται στη λεπτομερή αξιολόγηση του μεγέθους, της σύστασης και της σχέσης τους με τα γειτονικά ανατομικά στοιχεία. Σε περιπτώσεις όπου η αφαίρεση είναι απαραίτητη, οι σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η VATS (Video-Assisted Thoracoscopic Surgery), προσφέρουν τη δυνατότητα πλήρους εκτομής μέσω πολύ μικρών τομών, μειώνοντας τον μετεγχειρητικό πόνο, το χρόνο νοσηλείας και τον κίνδυνο επιπλοκών.
Η εμπειρία του θωρακοχειρουργού είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς οι κύστεις και οι όγκοι συχνά βρίσκονται σε επαφή με κρίσιμες δομές. Η δυνατότητα εφαρμογής εναλλακτικών χειρισμών και εξειδικευμένων τεχνικών διασφαλίζει την ασφαλή και πλήρη αφαίρεσή τους χωρίς μεγάλες τομές.
Παράδειγμα 1:
Νέος ασθενής με προηγούμενη διάγνωση germ cell και θεραπεία εμφάνισε στις απεικονιστικές εξετάσεις ένα μικρό όγκο βαθιά στο μεσοθωράκιο. Η προσπέλαση ήταν δύσκολη.
Η αφαίρεση του όγκου επετεύχθη με μια τομή 2 εκατοστών χωρίς παραμονή στο Νοσοκομείο.
Παράδειγμα 2:
Ασθενής 65 ετών με προηγούμενο καρκίνο πνεύμονα που χειρουργήθηκε επιτυχώς και εν συνεχεία υπεβλήθη σε χημειοθεραπεία.
5 χρόνια μετά την θεραπεία η αξονική της έδειξε ένα λεμφαδένα μέσα στο μεσοθωράκιο, χωρίς άλλη έκφραση νόσου. Μετά από συζήτηση στο ογκολογικό συμβούλιο αποφασίστηκε να γίνει βιοψία και ολική αφαίρεση του μονήρη λεμφαδένα με μεσοθωρακοσκόπηση λόγω της δύσκολης ανατομικής του θέσης.
Η εγχείρηση ολοκληρώθηκε επιτυχώς, με τομή 2 εκατοστών χωρίς παραμονή στο νοσοκομείο.
Όγκοι του θύμου αδένα
Ονομάζονται θυμώματα και μπορεί να διαγνωσθούν τυχαία με μια ακτινογραφία ή και αξονική τομογραφία. Επίσης, μπορεί να εκδηλωθούν με συμπτώματα μυϊκής αδυναμίας, χαρακτηριστικό γνώρισμα της μυασθένειας. Η θεραπεία τους εξαρτάται από την σταδιοποίηση της νόσου.
Σε περιπτώσεις που ο όγκος είναι μικρός και περιβάλλεται από κάψα η εγχείρηση μπορεί να γίνει επιτυχώς με ελάχιστα επεμβατική χειρουργική επέμβαση και χρήση τηλεσκοπίου (VATS).
Αυτό που είναι σημαντικό είναι να γίνει ολική αφαίρεση όχι μόνο του θύμου αδένα, αλλά και του λίπους που περιβάλλει το μεσοθωράκιο. Αυτό είναι απαραίτητο καθότι σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν έκτοπα κύτταρα του αδένα σε αυτές τις θέσεις.
Σε περίπτωση που ο όγκος είναι μεγάλος και μπορεί να διηθεί κάποια γειτονικά όργανα χρειάζεται συνδυασμός θεραπείας. Το θεραπευτικό πλάνο περιλαμβάνει συστηματική θεραπεία, ακτινοθεραπεία και χειρουργική επέμβαση.
Η πρόγνωση είναι πολύ καλή ακόμα και σε περιπτώσεις μεγάλων και σύνθετων όγκων. Όμως, θα πρέπει να υπάρξει σωστός σχεδιασμός της θεραπείας από μια έμπειρη ομάδα ογκολόγου και θωρακοχειρουργού.
Παθήσεις μεσοθωρακίου: Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν;
Οι παθήσεις του μεσοθωρακίου μπορούν να εκδηλωθούν με ποικιλία κλινικών συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα σχετίζονται άμεσα με τη φύση της βλάβης, το μέγεθός της και τις ανατομικές δομές που επηρεάζει.
Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Θωρακικό άλγος, το οποίο μπορεί να είναι εντοπισμένο ή διάχυτο και συχνά επιδεινώνεται με τη βαθιά αναπνοή ή τον βήχα.
- Δύσπνοια ή αναπνευστική δυσχέρεια, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου ασκείται πίεση σε αεραγωγούς, αγγεία ή πνευμονικό παρέγχυμα.
- Βήχα, ξηρό ή παραγωγικό, ο οποίος μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συνοδεύεται από αιμόπτυση.
- Καρδιαγγειακές εκδηλώσεις, όπως αίσθημα παλμών ή ταχυκαρδία, όταν υπάρχει εμπλοκή νευρικών ή αγγειακών δομών.
- Συστηματικά συμπτώματα, όπως πυρετός, νυχτερινές εφιδρώσεις, ακούσια απώλεια βάρους και έντονη κόπωση.
Σε λοιμώδεις ή φλεγμονώδεις καταστάσεις του μεσοθωρακίου, όπως η μεσοθωρακίτιδα, μπορεί να παρατηρηθεί:
- Οξύς θωρακικός πόνος.
- Ταχύπνοια.
- Ταχυκαρδία.
- Έντονα συνοδά σημεία λοίμωξης.
Τέλος, όπως προαναφέρθηκε, μερικές φορές οι παθήσεις του μεσοθωρακίου δεν εκδηλώνουν συμπτώματα και εντοπίζονται τυχαία στα πλαίσια ενός απεικονιστικού ελέγχου.
Πώς πραγματοποιείται η διάγνωσή τους;
Η διαγνωστική διερεύνηση των παθήσεων του μεσοθωρακίου αποτελεί ένα σύνθετο και ιδιαίτερα κρίσιμο στάδιο.
Η αξιολόγηση συχνά ξεκινά με ακτινογραφία θώρακος, η οποία προσφέρει μια γενική εικόνα της θωρακικής κοιλότητας και μπορεί να αναδείξει ύποπτες μάζες ή αδιαφάνειες στο μεσοθωράκιο.
Στη συνέχεια, η υπολογιστική τομογραφία (CT) θώρακος αποτελεί τη μέθοδο εκλογής για τη λεπτομερή ανατομική απεικόνιση, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος, τη μορφολογία και τη σχέση των βλαβών με κρίσιμες γειτονικές δομές, ιδιαίτερα μετά από χορήγηση ενδοφλέβιου σκιαγραφικού.
Σε περιπτώσεις όπου απαιτείται λεπτομερέστερη απεικόνιση των μαλακών μορίων, η μαγνητική τομογραφία (MRI) αξιοποιείται ως συμπληρωματική μέθοδος. Ειδικότερα, η μαγνητική προσφέρει αυξημένη ευκρίνεια στην εκτίμηση πιθανών νευρογενών ή αγγειακών επεκτάσεων της βλάβης.
Πιο εξειδικευμένες τεχνικές, όπως η αγγειογραφία και το PET-CT, συμβάλλουν στην εκτίμηση της αγγείωσης, της μεταστατικής νόσου ή της πιθανότητας κακοήθειας.
Η ιστολογική επιβεβαίωση μέσω βιοψίας παραμένει καθοριστικής σημασίας για τον ακριβή χαρακτηρισμό των βλαβών. Πιο συγκεκριμένα, η λήψη δείγματος μπορεί να πραγματοποιηθεί διαδερμικά υπό καθοδήγηση CT ή υπερήχων, ενδοσκοπικά με τεχνικές όπως η EBUS ή η μεσοθωρακοσκόπηση, ή χειρουργικά μέσω VATS.
Τέλος, οι εργαστηριακές εξετάσεις, όπως δείκτες φλεγμονής, καρκινικοί δείκτες και ορολογικοί έλεγχοι για λοιμώδη νοσήματα, λειτουργούν συμπληρωματικά, ενισχύοντας τη διαγνωστική ακρίβεια και συμβάλλοντας στην ολιστική αξιολόγηση του ασθενούς.
Ο Θωρακοχειρουργός Κώστας Παπαγιαννόπουλος και η εξειδικευμένη ομάδα του βρίσκονται στη διάθεσή σας για να αξιολογήσουν ολοκληρωμένα κάθε περίπτωση παθήσεων του μεσοθωρακίου και να σας καθοδηγήσουν τεκμηριωμένα σχετικά με την καταλληλότερη θεραπευτική προσέγγιση. Επικοινωνήστε μαζί μας, για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας.